اختلال یادگیری میتواند خواندن، نوشتن یا حل کردن مسایل ساده ریاضی را برای کودک دشوار کند. به سختی میتوان فهمید که کودکی دارای اختلال یادگیری است. این کودکان میتوانند در مدرسه آنقدر دوران سختی داشته باشند که عزت نفس و انگیزه آنها برای موفقیت پایین بیاید. برای درمان اختلال یادگیری در این دانش آموزان بهتر است والدین، علائم این اختلال را در فرزندشان جستجو کنند؛ زیرا هر چه زودتر علائم را تشخیص دهید، سریعتر میتوانید به موفقیت فرزندتان کمک کنید.
انواع اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی
اختلالات یادگیری میتوانند حوزههای مختلفی از یادگیری را تحت تاثیر قرار دهند. یکی از شناختهشدهترین انواع، اختلال یادگیری در خواندن یا نارساخوانی است. کودک ممکن است در تشخیص صحیح کلمات، روانخوانی، ارتباط بین حروف و صداها یا درک متن مشکل داشته باشد.
نوع دیگر، اختلال در نوشتن است که میتواند با مشکلاتی مانند املای ضعیف، دشواری در نوشتن صحیح کلمات، سازماندهی نوشته یا مهارتهای نوشتاری همراه باشد.برخی کودکان نیز در یادگیری ریاضی دچار مشکل هستند. این مشکلات میتوانند خود را به شکل دشواری در درک مفهوم عدد، انجام محاسبات یا یادگیری مفاهیم ریاضی نشان دهند. در یک کودک ممکن است بیش از یک حوزه یادگیری تحت تاثیر قرار گیرد. بنابراین برای تشخیص دقیق، عملکرد کودک در مهارتهای مختلف باید بررسی شود.
نکته مهم این است که انواع اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی با تنبلی یا کمهوشی یکسان نیستند. بسیاری از این کودکان تواناییهای خوبی در زمینههای دیگر دارند و با روش آموزشی و مداخله مناسب میتوانند پیشرفت قابلتوجهی داشته باشند.
علائم و نشانههای اختلالات و ناتواناییهای یادگیری
علائم اختلال یادگیری در کودکان میتواند بسته به نوع مشکل و سن کودک متفاوت باشد. در سالهای ابتدایی مدرسه، برخی نشانهها ممکن است در خواندن، نوشتن، املا یا ریاضی مشاهده شوند.
برای مثال، کودک ممکن است در تشخیص صداهای حروف، ترکیب حروف برای ساخت کلمه، خواندن روان، یادآوری شکل صحیح کلمات یا نوشتن آنها مشکل داشته باشد. اشتباههای مکرر در دیکته، جا انداختن یا جابهجا کردن حروف و دشواری در رونویسی نیز میتوانند نیازمند توجه بیشتر باشند.
در حوزه ریاضی، مشکل در درک مفهوم عدد، حفظ کردن محاسبات ساده، تشخیص علامتهای ریاضی یا انجام مراحل حل مسئله ممکن است دیده شود. برخی کودکان علاوه بر مشکلات تحصیلی، در انجام دستورالعملهای چندمرحلهای، سازماندهی تکالیف یا مدیریت زمان نیز با دشواری مواجه هستند.
البته وجود یکی از این نشانهها بهتنهایی به معنی اختلال یادگیری نیست. برای مثال، اشتباه املایی در سالهای اول مدرسه میتواند بخشی از روند طبیعی یادگیری باشد. زمانی اهمیت ارزیابی بیشتر میشود که مشکل بهصورت پایدار ادامه داشته باشد، با آموزش مناسب کاهش پیدا نکند و عملکرد تحصیلی کودک را به شکل قابلتوجهی تحت تاثیر قرار دهد.
مهمترین دلایل اختلال یادگیری در کلاس اولیها
کلاس اول یکی از مهمترین مراحل ورود کودک به آموزش رسمی است و در این دوره، تفاوتهای فردی بین کودکان بیشتر آشکار میشود. برخی کودکان ممکن است در یادگیری خواندن، نوشتن یا ریاضی سرعت کمتری داشته باشند؛ اما این موضوع همیشه به معنی اختلال یادگیری نیست.
مهمترین دلایل اختلال یادگیری در کلاس اولیها را نمیتوان به یک عامل واحد نسبت داد. عوامل ژنتیکی و عصبی، تفاوت در رشد برخی مهارتهای شناختی و زبانی و همچنین سابقه خانوادگی میتوانند در ایجاد برخی اختلالات یادگیری نقش داشته باشند.
از طرف دیگر، مشکلات بینایی یا شنوایی، شرایط نامناسب آموزشی، غیبت زیاد از مدرسه و برخی عوامل محیطی میتوانند عملکرد تحصیلی کودک را ضعیف کنند، بدون اینکه الزاماً اختلال یادگیری وجود داشته باشد.
همچنین مشکلاتی مانند اضطراب یا ضعف توجه ممکن است باعث شوند کودک نتواند توانایی واقعی خود را در کلاس نشان دهد. بنابراین در مواجهه با یک دانشآموز کلاس اولی که در یادگیری مشکل دارد، بهتر است ابتدا علت مشکل مشخص شود. مقایسه کودک با همکلاسیها یا برچسب زدن به او به دلیل کند بودن یادگیری، روش مناسبی نیست.
علل بروز اختلالات یادگیری چیست؟
علل بروز اختلالات یادگیری چیست؟ این سؤال پاسخ سادهای ندارد؛ زیرا اختلالات یادگیری معمولاً حاصل یک عامل منفرد نیستند. پژوهشها نقش عوامل ژنتیکی و تفاوتهای مربوط به عملکرد و رشد مغز را در برخی اختلالات یادگیری نشان دادهاند.
برخی کودکان ممکن است در پردازش صداهای گفتاری، پردازش اطلاعات دیداری، حافظه کاری یا سایر فرایندهای شناختی مرتبط با یادگیری تفاوتهایی داشته باشند.
سابقه خانوادگی نیز میتواند اهمیت داشته باشد. برای مثال، وجود سابقه مشکلات خواندن یا یادگیری در اعضای خانواده ممکن است احتمال بروز مشکلات مشابه را افزایش دهد. با این حال، نباید عوامل محیطی را با علت مستقیم اختلال یادگیری اشتباه گرفت. محیط آموزشی نامناسب یا کمبود تمرین ممکن است عملکرد کودک را ضعیف کند، اما هر ضعف تحصیلی به معنی وجود اختلال یادگیری نیست.
همچنین اختلال یادگیری را نباید نتیجه تنبلی یا کمهوشی کودک دانست. کودک ممکن است در یک حوزه تحصیلی مشکل داشته باشد و همزمان در زمینههایی مانند هنر، خلاقیت، مهارتهای اجتماعی یا حل مسائل دیگر عملکرد بسیار خوبی داشته باشد. تشخیص علت و نوع مشکل باید بر اساس ارزیابی جامع و شرایط فردی کودک انجام شود.
از چه آزمونهایی در تشخیص این اختلالات استفاده میشود؟
تشخیص اختلال یادگیری تنها با یک آزمون انجام نمیشود. متخصص معمولاً ابتدا درباره سابقه رشد، وضعیت تحصیلی، عملکرد کودک در مدرسه و مشکلات مشاهدهشده اطلاعات جمعآوری میکند.
سپس ممکن است مهارتهایی مانند خواندن، نوشتن، املا، ریاضی، زبان، توجه و برخی عملکردهای شناختی ارزیابی شوند. نوع آزمون به سن کودک، مشکل اصلی و حوزهای که در آن ضعف مشاهده شده بستگی دارد.
ممکن است برای بررسی وضعیت تحصیلی از آزمونهای استاندارد پیشرفت تحصیلی استفاده شود. در صورت نیاز، ارزیابی تواناییهای شناختی و زبانی نیز میتواند بخشی از فرایند تشخیص باشد.
همچنین در برخی کودکان بررسی شنوایی و بینایی اهمیت دارد؛ زیرا مشکلات حسی میتوانند بر یادگیری تاثیر بگذارند و باید از اختلال یادگیری افتراق داده شوند. نکته مهم این است که نتیجه یک آزمون نباید بهتنهایی مبنای تشخیص قرار گیرد. متخصص باید نتایج ارزیابی را در کنار سابقه کودک و عملکرد واقعی او تفسیر کند. هدف از این فرایند فقط تعیین وجود یا عدم وجود اختلال نیست؛ بلکه باید مشخص شود کودک دقیقاً در چه مهارتهایی نیاز به حمایت دارد تا برنامه مداخلهای مناسب طراحی شود.
درمان اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی
اختلال یادگیری در دانشآموزان ابتدای یکی از چالشهای مهم آموزشی است که بر توانایی کودک در خواندن، نوشتن، درک مطلب یا ریاضی تأثیر میگذارد. درمان اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی نیازمند ترکیبی از آموزشهای تخصصی، کاردرمانی، و همکاری خانواده با مدرسه است. در مراحل اولیه، تشخیص بهموقع توسط معلم و کارشناس کاردرمانی نقش حیاتی دارد. بسیاری از دانشآموزان با دریافت آموزش به کودکان اختلال یادگیری به شیوههای صحیح، میتوانند مهارتهای تحصیلی خود را بهمرور بازیابند. هدف از درمان، افزایش اعتمادبهنفس، تقویت تمرکز و بهبود تواناییهای شناختی و زبانی کودک است.
روشهای درمان اختلالات یادگیری
روشهای درمان اختلالات یادگیری بسته به نوع اختلال (خواندن، نوشتن، ریاضی یا تمرکز) متفاوتاند، اما در همه موارد هدف اصلی، بهبود پردازش مغزی و تقویت مهارتهای تحصیلی است.
رایجترین روشها عبارتاند از:
- درمان شناختی–رفتاری (CBT): برای کاهش اضطراب یادگیری و تقویت اعتمادبهنفس.
- کاردرمانی شناختی: برای بهبود عملکرد مغزی و افزایش تمرکز.
- آموزشهای چندحسی: برای تقویت حافظه و درک مفاهیم.
- درمانهای مدرسهمحور: با همکاری معلمان و مشاوران آموزشی.
با اجرای منظم این روشها، میتوان عملکرد تحصیلی دانشآموزان را بهصورت چشمگیری بهبود بخشید.
10 راهکار ویژه برای درمان اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی
اگر فرزند شما به اختلال یادگیری مبتلاست، لازم است به نیازهای ویژه او توجه کنید و محیطی مناسب را برایش فراهم کنید تا با محرکهای دیداری، شنیداری و … ارتباط بگیرد و بدرستی آنها را پردازش کند. لازم است پس از اجرای این 10 راهکار، حتما مداخلات کاردرمانی را نیز دنبال کنید؛ زیرا کاردرمانی به یکپارچگی حسی ورشد مهارتهای حسی و حرکتی در کنار مهارتهای شناختی کمک میکند. متاسفانه در مدارس چنین فرصتی مهیا نیست اما در کلینیکهای کاردرمانی چنین فضایی، دقیقا با همین هدف طراحی شده است که در نهایت مهارتهای ارتباطی و اجتماعی کودک شما را رشد دهد.
انتخاب یک فضای آموزشی مناسب
فرقی نمیکند مدرسه باشد یا خانه، شما باید محیطی با کمترین محرک دیداری و شنیداری برای فرزندتان فراهم کنید. استفاده از یک کلاس خلوت تر یا یک اتاق ساکت، حواسپرتی را در کودک شما بسیار کم میکند. از معلم بخواهید فرزندتان را در ردیفهای جلو و نزدیک به تخته کلاسی بنشاند. حتما در مدارسی ثبت نام کنید که تعداد دانش آموزان در هر کلاسِ آن، زیاد نباشد.
مشاوره رایگان خدمات کاردرمانی اختلالات یادگیری
کاردرمانی بهترین شیوه برای درمان دردهای فیزیکی و جسمانی است. کاردرمانگران در کاردرمانی دات اینفو مطابق با نیاز هر بیمار، بهترین برنامه درمانی را ارائه میکنند. چنانچه خود و یا نزدیکانتان به خدمات هوم ویزیت نیاز دارید، برای دریافت مشاوره رایگان با شماره زیر تماس بگیرید.
یک معلم خصوصی بگیرید
از آنجا که بدلیل اختلال در پردازش محرکها، کودکان اختلال یادگیری به تکرار بیشتر نیاز دارند و در کلاس درس با سایر دانش آموزان چنین فرصتی فراهم نیست، لازم است شما یک علم خصوصی داشته باشید تا در فرصت مناسب و با تکرار و تمرین بیشتر سطح فرزند شما را ارتقا دهد و بتواند با هم کلاسیهای خود پیش برود. اگر شرایط گرفتن یک معلم خصوصی را ندارید باید خودتان این مسئولیت را در قبال فرزندتان بپذیرید و پیگیر او باشید.
حل مسئله کنید
استفاده از بازیهای فکری، چیستان، پازل و… قدرت حل مسئله و استدلال را در فرزندتان تقویت میکند و میتواند مهارتهای فراشناختی او را توسعه دهد. سعی کنید در زمانهای استراحت و بصورت دو الی چند نفره حداقل یک بازی فکری را با کودکتان انجام دهید و با سرگرم کردن او به شیوه بازی، به اهداف خود برای رفع علائم اختلال یادگیری برسید.
داستان بخوانید
قصه درمانی یکی از شیوههای رایج برای رفع اختلالات خواندن و نوشتن در دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری است. سعی کنید یک داستان جذاب و متناسب با سلیقه کودکتان انتخاب کنید. با خواندن و یا گوش دادن به داستان، پرسیدن سوال با جزییات و بازگو کردن یا نوشتن داستان میتوانید فرزندتان را درگیر این فعالیت کنید.
بازی گروهی انجام دهید
در گروه های 3 الی 8 نفره و با طراحی یک بازی دسته جمعی سعی کنید فضای مهیجی را مهیا کنید تا کودک بتواند با همسالان خود ارتباط برقرار کند. بازی های گروهی هدفمند، میتواند بصورت بازی فکری، ساخت کاردستی یا بازی های هیجانی و رقابتی برگزار شود. حین بازی گروهی، توجه پایدار و حافظههای فعال و شنیداری و دیداری کودک و همچنین مهارت حل مسئله تقویت میشود.
مطلب مرتبط : 8 استراتژی آموزشی برای افزایش نظم در دانش آموزان ADHD
از موسیقی کمک بگیرید
شما تا میتوانید باید از هر نوع سرگرمی برای آموزش هدفمند به فرزند خود کمک بگیرید. برای آموزش شعر، اعداد، قرآن … میتوانید از موسیقی و ابزار آلات موسیقی استفاده کنید. توجه داشته باشید که برای افراد مبتلا به اختلال یادگیری باید بستری جذاب فراهم کنیم تا نهایت همکاری را با ما داشته باشد و یادگیری به یک تفریح و با علاقه صورت گیرد.
با ریاضی بازی کنید
یکی از انواع اختلالات یادگیری، اختلال یادگیری ریاضی است. دانش آموزان مبتلا، در مفاهیم و محاسبات ریاضی بشدت دچار اشتباه میشوند. بهتر است از جنبههای سرگرمی ریاضی، برای آموزش آن استفاده شود. همچنین این بازیها را میتوانید به صورت گروهی و همینچنین رایانهای انجام دهید. معمولا بازیهای رایانهای در عصر حاضر، متقاضیان زیادی دارند.
از فعالیتهای همزمان استفاده کنید
منظور از فعالیت همزمان این است که دو الی چند کار را بطور هم زمان انجام دهید. هدف از انجام این کارها افزایش توجه همزمان است. در دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری، توجه همزمان بسیار ضعیف است. با تقویت توجه هم زمان یا تقسیم شده در زمان های استراحت، میتوانید این مهارت را در زمان نیاز، در فرزند خود پرورش دهید. برای مثال از او بخواهید همزمان که کتابهایش را جمع میکند شعری که به تازگی حفظ کرده را، بخواند.
حواس دیگر را درگیر کنید
هر آموزشی اعم از ریاضی یا فارسی، بهتر با بکارگیری حداکثر حواس انجام شود. بویژه استفاده از حواس بینایی و شنوایی بطور همزمان، درصد یادگیری را بطور چشمگیری بالا میبرد. برای مثال اگر قرار است فرزندتان شعری را حفظ کند بهتر است هم شعر را برایش بخوانید، هم از تصاویر مرتبط با متن شعر، برای ماندگاری بهتر آن در حافظه، استفاده کنید.
فیلم بگیرید
سعی کنید حین آموزش دروس، از کارهایتان فیلم بگیرید یا صدایتان را ضبط کنید. برای یک کودک مبتلا به اختلال یادگیری این مفید است که کار خود را بادقت بازنگری کند و با مرور به حفظ دادهها کمک کند. برای کودکان جذاب است که فیلم خود را ببیند و معمولا با دقت آن را دنبال میکنند. پس استفاده از تکنولوژی هم میتواند به بحث یادگیری در کودکان اختلال یادگیری کمک کند.
درمان اختلال خواندن توسط معلم
یکی از مهمترین گامهایی برای درمان اختلال خواندن، آموزشهای هدفمند توسط معلم است. درمان اختلال خواندن توسط معلم بر پایهی صبر، درک فردی و آموزش چند حسی انجام میشود. معلمان میتوانند با استفاده از روشهای دیداری (تصاویر و رنگها)، شنیداری (تکرار با صدا)، و حرکتی (نوشتن یا لمس حروف) فرآیند یادگیری را برای دانشآموز آسانتر کنند. همچنین لازم است معلمان به جای توبیخ، از روشهای تشویقی و حمایتی استفاده کنند تا کودک احساس امنیت کند و اضطراب یادگیری نداشته باشد. همکاری معلم با والدین و کاردرمانگر، باعث تسریع روند درمان اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی میشود.
نحوه برخورد با دانشآموزان اختلال یادگیری
نحوه برخورد والدین و معلمان با کودکان دارای اختلال یادگیری بسیار مهم است. کودکی که مدام مورد مقایسه یا سرزنش قرار گیرد، انگیزه خود را برای یادگیری از دست میدهد.
برای ایجاد محیطی حمایتی:
- از جملات مثبت و انگیزشی استفاده کنید.
- موفقیتهای کوچک را جشن بگیرید.
- از فشار بیش از حد در انجام تکالیف خودداری کنید.
- با درمانگر و معلم در ارتباط باشید تا روشهای مؤثرتر شناسایی شود.
با چنین برخوردی، کودک احساس ارزشمندی میکند و مسیر درمان اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی را با انگیزه بیشتری طی خواهد کرد.
آیا اختلال یادگیری با گذشت زمان برطرف می شود؟
اختلال یادگیری معمولاً چیزی نیست که بتوان انتظار داشت صرفاً با گذشت زمان بهطور کامل ناپدید شود. با این حال، این موضوع به معنی آن نیست که کودک نمیتواند پیشرفت کند یا عملکرد تحصیلی خوبی داشته باشد.
با شناسایی زودهنگام مشکل و استفاده از آموزش و مداخلات مناسب، بسیاری از کودکان میتوانند مهارتهای خود را تقویت کرده و روشهای موثرتری برای یادگیری پیدا کنند.
درمان اختلالات یادگیری بیشتر بر تقویت مهارتهای ضعیف و آموزش راهکارهای مناسب تمرکز دارد. نوع مداخله باید بر اساس مشکل اصلی کودک تعیین شود و ممکن است شامل آموزش تخصصی، مداخلات توانبخشی و حمایتهای آموزشی باشد.
هرچه مشکل زودتر شناسایی شود، امکان جلوگیری از ایجاد فاصله تحصیلی بیشتر فراهم میشود. همچنین حمایت عاطفی خانواده اهمیت زیادی دارد. والدین بهتر است از مقایسه کودک با خواهر، برادر یا همکلاسیهایش خودداری کنند و پیشرفت او را نسبت به عملکرد قبلی خودش بسنجند. بنابراین پاسخ کوتاه این است که نباید صرفاً منتظر ماند تا مشکل با افزایش سن برطرف شود. اگر نشانهها پایدار هستند، ارزیابی و مداخله مناسب میتواند مسیر یادگیری کودک را بسیار بهتر کند.
داروی درمان اختلال یادگیری
یکی از سوالات رایج والدین این است که آیا داروی درمان اختلال یادگیری وجود دارد یا خیر. در حالت کلی، برای خودِ اختلالات یادگیری دارویی که بتواند مهارت خواندن، نوشتن یا ریاضی را مستقیماً درمان کند وجود ندارد.
روش اصلی کمک به کودک معمولاً بر آموزش و مداخلات تخصصی متناسب با نوع اختلال متمرکز است. برای مثال، کودک دارای مشکل خواندن ممکن است به آموزش تخصصی مهارتهای خواندن نیاز داشته باشد و کودک دارای مشکلات نوشتاری ممکن است از مداخلات هدفمند برای تقویت مهارتهای نوشتاری بهره ببرد.
البته برخی کودکان ممکن است همزمان مشکلات دیگری مانند اختلال نقص توجه/بیشفعالی داشته باشند. در چنین شرایطی، پزشک متخصص میتواند پس از ارزیابی، درباره نیاز به درمان دارویی برای آن مشکل همراه تصمیمگیری کند.
بنابراین نباید برای درمان اختلال یادگیری، دارو را خودسرانه به کودک داد. انتخاب هر دارو باید توسط پزشک و بر اساس تشخیص و شرایط فردی کودک انجام شود. اگر والدین درباره عملکرد تحصیلی کودک نگرانی دارند، بهترین قدم، ارزیابی دقیق علت مشکل و سپس انتخاب روش درمانی مناسب است؛ نه شروع خودسرانه دارو.
کاردرمانی و درمان اختلالات یادگیری در دانش آموزان ابتدایی
کاردرمانی با فعالیت در چند حیطه حسی، درکی-حرکتی، شناختی، قصه درمانی و موسیقی درمانی امروزه یکی از شناخته شده ترین درمانهای اختلال یادگیری است. درواقع یک کادرمانگر با ارزیابی اولیه و دورهای به نقاط ضعف این دانش آموزان میپردازد و سعی دارد مهارتهای آنها را تقویت کند تا بتواند با بیشترین بازدهی در کلاس درس حاضر شوند.
همچنین کادرمانی با تشکیل کلاس های گروهی، مهارتهای ارتباطی و اجتماعی این کودکان را رشد میدهد تا با اعتماد بنفس بیشتری در جامعه حضور یابند. وقتی علائم اختلال یادگیری به کمک کادرمانی مهار شود، دیگر رد پایی از سایر اختلالات روانشناختی همچون اضطراب و افسردگی نیز، دیده نمیشود.
کاردرمانی برای اختلال یادگیری
کاردرمانی برای اختلال یادگیری یکی از مؤثرترین روشهای توانبخشی است. در کاردرمانی، درمانگر با تمرکز بر مهارتهای شناختی، حرکتی و حسی، به کودک کمک میکند تا مغز او ارتباطات جدیدی برای پردازش بهتر اطلاعات ایجاد کند.
کاردرمانی اختلالات یادگیری میتواند شامل تمرینهای تقویت تمرکز، هماهنگی چشم و دست، درک فضایی و حافظه کاری باشد. درمانگر با طراحی بازیها و فعالیتهای هدفمند، شرایطی فراهم میکند تا کودک بدون استرس و بهصورت لذتبخش مهارتهای خود را بازسازی کند. در بسیاری از موارد، ترکیب کاردرمانی با آموزشهای اختصاصی مدرسه، موجب بهبود چشمگیر عملکرد تحصیلی دانشآموزان میشود.
Learning disabilities have no cure, but early intervention can lessen their effects. People with learning disabilities can develop ways to cope with their disabilities. Getting help earlier increases the chance of success in school and later in life. If learning disabilities remain untreated, a child may begin to feel frustrated, which can lead to low self-esteem and other problems.1
Experts can help a child learn skills by building on the child’s strengths and finding ways to compensate for the child’s weaknesses.2 Interventions vary depending on the nature and extent of the disability.
ترجمه :
ناتوانیهای یادگیری درمان قطعی ندارند، اما مداخله زودهنگام میتواند اثرات آنها را کاهش دهد. افراد مبتلا به ناتوانیهای یادگیری میتوانند راههایی برای مقابله با ناتوانیهای خود پیدا کنند. دریافت کمک زودهنگام، شانس موفقیت در مدرسه و مراحل بعدی زندگی را افزایش میدهد. اگر ناتوانیهای یادگیری درمان نشوند، کودک ممکن است احساس ناامیدی کند که میتواند منجر به عزت نفس پایین و سایر مشکلات شود.1متخصصان میتوانند با تکیه بر نقاط قوت کودک و یافتن راههایی برای جبران نقاط ضعف او، به کودک در یادگیری مهارتها کمک کنند.2 مداخلات بسته به ماهیت و میزان ناتوانی متفاوت است.
