استخوان ترقوه یک استخوان بسیار مهم است که مجموعه شانه را به جناغ و قفسه سینه متصل میکند. بنابراین نقش بسیار حیاتی و مهمی را در بدن ایفا میکند. درد در این ناحیه ممکن است که علل بسیار متفاوتی داشته باشد که از جمله آنها، آسیبها، ضربات، عفونت استخوانی، آرتروز و بیماریهایی مانند سندرم مدخل خروجی قفسه سینه را میتوان نام برد. استخوان کلاویکل تا حدودی به شکل S بوده و در دو انتهای خود مفصل تشکیل میدهد. همچنین عضلات و لیگامانهای زیادی در اطراف این استخوان و مفاصل آن قرار دارد. بنابراین علت درد ترقوه ممکن است به دلیل وجود مشکل در استخوان، مفاصلی که تشکیل میدهد، لیگامانها یا عضلات اطراف آن باشد.
درد ترقوه نشانه چیست؟
درد ترقوه یا همان درد استخوان ترقوه میتواند از یک مشکل ساده مثل کشیدگی عضلات گرفته تا بیماریهای جدیتر مثل شکستگی، التهاب مفاصل یا حتی تومورهای استخوانی ناشی شود. ترقوه (Clavicle) استخوانی است که شانه را به استخوان جناغ متصل میکند و هرگونه آسیب یا التهاب در این ناحیه باعث درد استخوان ترقوه میشود.
در بیشتر موارد، این درد بهدلیل ضربه، فشار، یا وضعیت نادرست بدن هنگام خواب یا کار طولانی با کامپیوتر ایجاد میشود. البته در برخی شرایط خاص، درد میتواند نشانه بیماریهایی مثل آرتروز، التهاب تاندون یا مشکلات عصب گردن باشد.
اگر درد ترقوه بیش از چند روز ادامه یافت یا همراه با تورم استخوان ترقوه بود، حتماً باید توسط پزشک معاینه شود.
علت درد زیر استخوان ترقوه
علت درد زیر استخوان ترقوه اغلب مربوط به آسیب یا التهاب در تاندونها و عضلات پشتیبان شانه است. در ورزشکاران یا افرادی که فعالیتهای بدنی سنگین انجام میدهند، این درد شایعتر است. همچنین تجمع مایعات لنفاوی یا عفونت غدد لنفاوی زیر ترقوه نیز میتواند باعث احساس فشار یا درد در این ناحیه شود. درمان معمولاً شامل استراحت، کمپرس گرم یا سرد، و مصرف داروهای ضد التهاب است. در صورت مشاهده تورم پایدار یا تب، حتماً باید به پزشک مراجعه شود تا از عفونت یا التهاب داخلی جلوگیری گردد.
علت درد زیر ترقوه راست
علت درد زیر ترقوه راست معمولاً به عضلات یا مفاصل اطراف شانه مربوط میشود. گاهی اوقات در اثر بلند کردن اجسام سنگین یا ورزشهای فشاری، عضلات زیر ترقوه دچار التهاب میشوند. در برخی افراد، درد زیر ترقوه راست میتواند به مشکلات ریه یا حتی اختلالات گوارشی مربوط باشد؛ زیرا این ناحیه به اعصاب سینه و شانه متصل است. اگر درد با نفس کشیدن یا حرکت بازو تشدید میشود، ممکن است علت آن التهاب مفصل آکرومیوکلاویکولار (AC joint) یا حتی فشردگی عصب گردن باشد. درمان معمولاً شامل استراحت، کمپرس سرد و استفاده از داروهای ضد التهاب است. در موارد شدیدتر، فیزیوتراپی یا تزریق موضعی پیشنهاد میشود.
با این حال، درد در سمت راست ترقوه لزوماً «زیر» استخوان نیست و میتواند روی خود استخوان یا مفاصل دو سر آن هم احساس شود. علتهای شایع درد ترقوه راست عبارتند از ضربه مستقیم (مثل افتادن روی شانه)، فشار مداوم ناشی از حمل کولهپشتی یا کیف سنگین روی همان شانه، و التهاب مفصل استرنوکلاویکولار در محل اتصال ترقوه به جناغ. برخلاف باور رایج، درد سمت راست ترقوه معمولاً ارتباطی به قلب ندارد (بر خلاف درد سمت چپ که باید با احتیاط بیشتری بررسی شود) و بیشتر منشأ اسکلتی-عضلانی دارد.
درد استخوان ترقوه چپ
درد استخوان ترقوه چپ ممکن است در اثر آسیب عضلانی، التهاب مفصل یا فشار عصبی ایجاد شود. با این حال، باید توجه داشت که گاهی این درد میتواند نشانهای از مشکلات قلبی یا ریوی باشد. در صورتی که درد به شانه یا بازوی چپ سرایت کند و با علائمی مثل تنگی نفس یا تعریق همراه باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. از دیگر دلایل شایع میتوان به تورم استخوان ترقوه، التهاب تاندون یا حتی شکستگی جزئی اشاره کرد. برای کاهش درد، استفاده از کمپرس سرد و اصلاح وضعیت بدن در زمان نشستن و کار، نقش مهمی دارد.
علت درد استخوان ترقوه در زنان
در زنان، علت درد استخوان ترقوه گاهی به تغییرات هورمونی یا وضعیت بدن در دوران بارداری و شیردهی مرتبط است. افزایش وزن سینهها و کشش عضلات گردن میتواند باعث ایجاد درد ترقوه و گردن شود. علاوه بر این، بیماریهایی مانند التهاب مفصل شانه یا آرتریت روماتوئید نیز از دلایل شایع درد استخوان ترقوه در زنان هستند. در برخی موارد، درد ناشی از پوشیدن سوتین نامناسب یا کار زیاد با تلفن همراه (قرار دادن مکرر گوشی بین شانه و گوش) ایجاد میشود. اگر درد همراه با ورم یا تغییر شکل ترقوه باشد، احتمال التهاب استخوان یا توده استخوانی وجود دارد و نیاز به بررسی دقیقتری دارد.
درد استخوان ترقوه و گردن
ترقوه و گردن از نظر عصبی و عضلانی بهشدت به هم مرتبط هستند، به همین دلیل بسیاری از افراد درد ترقوه را همراه با درد یا سفتی گردن تجربه میکنند. شایعترین علت این ترکیب، سندرم گردندرد ناشی از وضعیت بدنی نادرست است؛ برای مثال نشستن طولانی پشت میز، خم کردن گردن به سمت گوشی موبایل («گردن تکستی») یا خوابیدن با بالش نامناسب، عضلات تراپزیوس و اسکالن را که ترقوه را به گردن متصل میکنند، تحت فشار قرار میدهد.
علت دیگر، سندرم خروجی قفسه سینه (Thoracic Outlet Syndrome) است که در آن اعصاب یا عروق بین گردن و ترقوه فشرده میشوند و علاوه بر درد، میتواند باعث بیحسی یا سوزنسوزنشدن دست هم بشود. اگر درد ترقوه و گردن با بیحسی بازو یا انگشتان همراه است، بهتر است توسط متخصص ارتوپد یا نورولوژیست بررسی شود.
شایعترین علل درد ترقوه چیست؟
شایعترین علل درد ترقوه علت جراحات و آرتروز بوده و در موارد بسیار نادری ممکن است عفونت استخوانی دلیل باشد. باید اشاره کرد که اگر پس از زمین خوردن یا وارد آمدن ضربهای به استخوان ترقوه یا اطراف آن دچار درد شدید، بهتر است سریعاً اقدامات درمانی لازم را دریافت کنید. در ادامه به بررسی علتهای بیشتری میپردازیم.
شکستگی ترقوه
شکستگی ترقوه از شایعترین شکستگیهای استخوانی است که در بدن اتفاق میافتد و بر اساس آمارها هر سال ۱ نفر از هر ۱۰۰۰ نفر دچار این شکستگی میشوند؛ ۱۰ درصد از کل شکستگیهای بدن را تشکیل میدهد و در اکثر موارد هنگامی اتفاق میافتد که فرد مستقیم روی شانه با دست باز و آرنج صاف بیفتد. در سالمندان بیشتر موارد به علت افتادن روی زمین بوده و در افراد جوان به دلیل آسیبهای ورزشی اتفاق میافتد.
پزشکان شکستگیهای استخوان ترقوه را بر اساس محل شکستگی و شدت آن طبقهبندی میکنند. در حدود ۷۰ درصد شکستگی در بخش میانی آن رخ میدهد که نازکترین بخش استخوان ترقوه است و هیچ ماهیچه یا رباطی برای حمایت از آن وجود ندارد. در موارد بسیار نادری، شکستگی در دو انتهای ترقوه اتفاق میافتد.
درد، علامت اصلی شکستگی استخوان ترقوه است و ممکن است تغییر شکل از روی پوست قابل مشاهده باشد. با توجه به شدت شکستگی ممکن است علائمی مانند کبودی، ناتوانی در حرکت بازو یا تورم در این ناحیه نیز اتفاق بیفتد. در صورتی که شکستگی استخوان شدید باشد ممکن است عمل جراحی توصیه شود و در غیر این صورت میتوان از کاردرمانی یا فیزیوتراپی برای درمان شکستگی ترقوه و بازگشت به زندگی عادی استفاده کرد.
درد، علامت اصلی شکستگی استخوان ترقوه است و ممکن است تغییر شکل از روی پوست قابل مشاهده باشد. با توجه به شدت شکستگی ممکن است علائمی مانند کبودی، ناتوانی در حرکت بازو یا تورم در این ناحیه نیز اتفاق بیوفتد. در صورتی که شکستگی استخوان شدید باشد ممکن است عمل جراحی توصیه شود و در غیر این صورت میتوان از کاردرمانی یا فیزیوتراپی برای درمان شکستگی ترقوه و بازگشت به زندگی عادی استفاده کرد.
مشاوره رایگان خدمات هوم ویزیت
کاردرمانی بهترین شیوه برای درمان دردهای فیزیکی و جسمانی است. کاردرمانگران در کاردرمانی دات اینفو مطابق با نیاز هر بیمار، بهترین برنامه درمانی را ارائه میکنند. چنانچه خود و یا نزدیکانتان به خدمات هوم ویزیت نیاز دارید، برای دریافت مشاوره رایگان با شماره زیر تماس بگیرید.
آسیب مفصلی ترقوه
ضربات مختلف به این استخوان مانند افتادن روی زمین، میتواند باعث آسیب به یکی از مفاصل استخوان آن شود. آسیب مفصلی میتواند در مفصل ترقوه با مجموعه شانه یعنی مفصل آکرومیوکلاویکولار یا مفصل ترقوه با جناغ یعنی مفصل استرنوکلاویکولار رخ دهد. آسیب مفصلی علائم مشابهی با شکستگی ترقوه دارد که از جمله آنها میتوان درد، تورم و محدودیت حرکتی را نام برد. برای آسیب مفصلی ترقوه معمولاً درمانهایی مانند دارودرمانی، تزریق استروئید، بیحرکتی و کاردرمانی تجویز میشود که معمولاً درد ترقوه را تسکین داده و باعث بهبود حرکت مفصل آسیبدیده میشوند.
آرتروز استخوان ترقوه
در بین سطوح مفصلی غضروفهایی وجود دارند که مانند بالشتکی عمل کرده و از ساییدگی استخوانهای تشکیل دهنده مفصل جلوگیری میکند. در بیماری آرتروز استخوان ترقوه این بافت غضروفی به تدریج از بین رفته و به مرور ساییدگی مفصل ایجاد میشود که شامل آسیب به یک یا هردوی مفاصل استخوان ترقوه شده و علائمی مانند درد، سفتی و تورم بروز کند.
یکی از فعالیتهایی که زمینه ساز ابتلا به آرتروز استخوان ترقوه است، بلند کردن وزنهها و اجسام سنگین است که به مرور زمان به سطوح مفصلی آسیب زده و به تدریج باعث آرتروز میشود.
نکته مهم این است که آرتروز درمان قطعی ندارد اما به وسیله برخی درمانهای خاص مانند کاردرمانی میتوان فشار را از روی مفصل برداشت و علائم بیماری را کاهش داد. برای درمان آرتروز استخوان ترقوه به ندرت از عمل جراحی استفاده شده و توصیه میشود که به دلیل وجود رگهای خونی بزرگ در پشت این استخوان، از عمل جراحی برای این آرتروز مفصلی خودداری شود.
عفونت استخوان ترقوه
عفونت استخوان که استئومیلیت نیز نام دارد در صورتی رخ میدهد که استخوان توسط باکتریها یا قارچها آلوده شود. عفونت استخوان ترقوه در افراد سالم بسیار نادر است و این عارضه معمولا در صورت انتشار عفونت از جاهای دیگر بدن به ترقوه یا آلودگی ناشی از آسیبهای تروماتیک در حین جراحی روی میدهد. علائم عفونت استخوان ترقوه شامل تب، لرز، درد و تورم میباشد.
عواملی که خطر ابتلا به عفونت استخوان ترقوه را افزایش میدهند شامل دیابت، ضعف سیستم ایمنی، تروما یا جراحیهای قبلی و مصرف برخی داروها است. عفونت استخوانی یک عارضه بسیار جدی است که درمان سریع آن ضروری بوده و معمولا درمان پیشنهادی آن عمل جراحی برای تمیز کردن ناحیه عقونی یا برداشتن بافت استخوانی آسیب دیده است.
سرطان استخوان ترقوه
بیشتر سرطانهای استخوانی در اثر انتشار سلولهای سرطانی از سایر بخشهای بدن اتفاق میافتد. سرطان استخوان یک عارضه بسیار نادر است که هر سال تعداد بسیار کمی از افراد در سراسر جهان به آن مبتلا میشوند. بنابراین افرادی که تودههای سرطانی در بدن خود دارند ممکن است دچار این عارضه شوند. سرطان استخوان به خودی خود نادر بوده و به این ترتیب سرطان استخوان ترقوه بسیار کمیابتر است.
تورم استخوان ترقوه؛ چه زمانی نگرانکننده است؟
تورم استخوان ترقوه همیشه نشانه یک مشکل جدی نیست، اما شکل و همراهی آن با علائم دیگر میتواند سرنخ مهمی برای تشخیص باشد:
- تورم موضعی و نرم بعد از ضربه معمولاً بهدلیل کبودی یا آسیب بافت نرم است و طی چند روز با کمپرس سرد بهبود مییابد.
- تورم سفت همراه با تغییر شکل استخوان بعد از زمینخوردن یا ضربه، میتواند نشانه شکستگی باشد و نیاز به عکسبرداری رادیولوژی دارد.
- تورمی که بهتدریج و بدون ضربه مشخص ظاهر شده و بزرگتر میشود، بهخصوص اگر با درد شبانه یا کاهش وزن همراه باشد، باید حتماً توسط پزشک بررسی شود تا علل نادرتری مانند تومور استخوانی رد شود.
- تورم همراه با قرمزی، گرمی موضعی و تب میتواند نشانه عفونت استخوان (استئومیلیت) باشد و به مراجعه فوری نیاز دارد.
عکس ترقوه سالم؛ ترقوه طبیعی چه شکلی است؟
استخوان ترقوه سالم به شکل حرف S کشیده است: نیمه داخلی آن (نزدیک جناغ) به سمت جلو خمیده و نیمه خارجی آن (نزدیک شانه) به سمت عقب خمیده است. این استخوان در تمام طول خود از زیر پوست قابل لمس است و در حالت طبیعی، دو طرف بدن باید تقریباً قرینه به نظر برسند؛ یعنی بلندی، برجستگی و خط کلی ترقوه راست و چپ مشابه هم باشد.
اگر شکل ترقوه یک طرف نسبت به طرف دیگر برجستهتر، فرورفته یا نامتقارن به نظر برسد، این میتواند نشانه شکستگی قدیمی جوشنخورده، دررفتگی مفصل یا آرتروز پیشرفته باشد و بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
چه زمانی برای درد ترقوه به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر پس از زمین خوردن یا وارد آمدن ضربه مستقیم، درد شدیدی را در ناحیه ترقوه خود احساس کردید بهتر است که سریعا به اورژانس مراجعه کنید. برای اطمینان از اینکه آیا کلاویکل دچار شکستگی یا در رفتگی شده است باید از عکسهای رادیولوژی استفاده کرد البته در برخی موارد که شکستگی شدیدتر است از روی پوست و تغییرات ظاهزی نیز میتوان شکستگی را تشخیص داد.
در صورتی که درد کم و قابل تحملی در ترقوه خود دارید توصیه میشود ابتدا از استراحت، ماساژ با یخ و داروهای ضدالتهابی استفاده کنید. اگر پس از یک هفته همچنان درد باقی بماند بهتر است که به پزشک ارتوپد مراجعه کرده و نسبت به معاینه بالینی اقدام شود. درد مداوم، تورم، مشکلات حرکتی و… در صورتی که بیش از یک هفته به طول بیانجامند بیانگر این هستند که مشکلی در ناحیه استخوان ترقوه وجود داشته و باید برای پیگیری درمان خود به پزشک مراجعه کرد.
علت درد ترقوه هنگام نفس کشیدن
وقتی درد ترقوه هنگام نفس کشیدن احساس میشود، ممکن است علت آن التهاب بافتهای اطراف استخوان یا آسیب به عضلات بیندندهای باشد. گاهی نیز مشکلات ریوی مانند پلوریت (التهاب پرده جنب) یا عفونت ریه میتواند باعث درد استخوان ترقوه هنگام تنفس عمیق شود. در این حالت، بهتر است فرد در اسرع وقت معاینه شود تا از مشکلات جدیتر مثل لخته شدن خون در ریه یا شکستگی استخوان پیشگیری گردد.
تا زمان مراجعه به پزشک، استراحت و تنفس سطحیتر میتواند موقتاً شدت درد را کاهش دهد.
علائم سرطان استخوان ترقوه
گرچه نادر است، اما یکی از دلایل مهم درد مداوم استخوان ترقوه میتواند تومور استخوانی یا سرطان استخوان ترقوه باشد.علائم سرطان استخوان ترقوه معمولاً شامل درد مداوم شبانه، تورم غیر عادی، کاهش وزن بیدلیل و ضعف عمومی بدن است.در چنین شرایطی، لازم است تصویربرداری مانند MRI یا سیتی اسکن انجام شود تا علت دقیق مشخص گردد.درمان با توجه به نوع تومور شامل جراحی، پرتودرمانی یا شیمیدرمانی است. تشخیص زودهنگام، شانس بهبودی را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.
درمان خانگی درد استخوان ترقوه
اگر درد خفیف باشد و علت آن آسیب یا التهاب عضلانی باشد، میتوان با چند روش ساده به کاهش آن کمک کرد:
- استراحت کامل شانه و گردن
- استفاده از کمپرس سرد برای کاهش التهاب
- ماساژ ملایم با روغن گرم یا زیتون
- انجام حرکات کششی سبک گردن و شانه
- اصلاح وضعیت بدن هنگام کار با لپتاپ یا تلفن همراه
اگر پس از چند روز بهبود مشاهده نشد یا درد همراه با تورم و تب بود، لازم است بررسی پزشکی انجام شود.
کاردرمانی برای درد ترقوه
ترقوه یکی از استخوانهای بسیار مهم در بدن است که مجموعه شانه را به تنه متصل میکند و هم ثبات و هم دامنه حرکتی گستردهای را برای شانه به همراه میآورد. درد این استخوان مشکل شایعی است که در بین افراد جامعه به وفور رخ میدهد. از دلایل رایجی که باعث درد استخوان ترقوه میشوند میتوان به شکستگی، دررفتگی، آرتروز، عفونت استخوانی و بیماریهایی مانند TOS اشاره کرد.
کاردرمانی یکی از روشهای درمانی برای درمان درد ترقوه است که در ابتدا دلیل اصلی درد استخوان را تشخیص داده و با مداخلات خود برای برطرف کردن مشکل تلاش میکند. اگر در ناحیه استخوان ترقوه خود دچار درد، تورم و کاهش دامنه حرکتی هستید پیشنهاد میکنیم به کاردرمانی مراجعه کرده و از تأثیرات آن بر روی کاهش درد و افزایش دامنه حرکتی شگفت زده شود.
سوالات متداول
۱. درد ترقوه معمولاً چند روز طول میکشد؟
درد خفیف ناشی از کشیدگی عضلانی معمولاً طی چند روز تا یک هفته با استراحت و مراقبت خانگی بهبود مییابد. اگر بعد از یک هفته درد ادامه داشت یا شدیدتر شد، باید توسط پزشک بررسی شود.
۲. آیا درد ترقوه همیشه نشانه شکستگی است؟
خیر. اکثر موارد درد ترقوه به دلیل کشیدگی عضلانی، وضعیت نامناسب بدن یا التهاب مفصلی است، نه شکستگی. شکستگی معمولاً با درد شدید ناگهانی، تغییر شکل قابل مشاهده و ناتوانی در حرکت بازو همراه است.
۳. درد ترقوه سمت چپ چه زمانی خطرناک است؟
اگر درد ترقوه چپ با تنگی نفس، تعریق، فشار در قفسه سینه یا سرایت درد به بازوی چپ همراه باشد، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؛ چون میتواند نشانه مشکلات قلبی باشد.
۴. آیا کاردرمانی برای درد ترقوه موثر است؟
بله، کاردرمانی بهویژه بعد از شکستگی، آسیب مفصلی یا آرتروز ترقوه با هدف کاهش درد، کاهش تورم و بازگرداندن دامنه حرکتی طبیعی شانه استفاده میشود.
