دردی که معمولا در گردن شروع شده و ممکن است به یک یا هر دو دست بزند، به عنوان گردن درد شناخته می‌شود. وارد آمدن فشار بر روی اعصاب گردنی می‌تواند یک مشکل بسیار جدی باشد، زیرا تقریبا تمامی اعصاب بدن باید از این ناحیه عبور کرده تا به سایر مناطق برسند. به این ترتیب آسیب به آن می‌تواند عملکرد بسیاری از اندام‌های مهم را به خطر بیاندازد. قبل از پرداختن به علت درد گردن ابتدا با این ناحیه از بدن آشنا می شویم.
آشنایی با ناحیه گردن
ستون فقرات گردنی شامل 7 مهره استخوانی بوده که بین آنها دیسک‌های بین مهره‌ای قرار گرفته است. دیسک‌ها علاوه بر نقش ضربه گیری که برای ستون فقرات باعث حرکت آزادانه بیشتر مهره‌های ستون فقرات گردنی نیز می‌شود. در قسمت پشتی فضایی وجود دارد که طناب نخاعی از آن عبور کرده و به عنوان کانال نخاعی شناخته می‌شود. طناب نخاعی توسط مایع مغزی-نخاعی احاطه شده است که خود توسط لایه‌ای محافظ به نام دورا احاطه می‌شود.
در سطح هر مهره یک جفت عصب نخاعی به سمت بیرون از طریق یک روزنه خارج شده که ماهیچه‌ها، پوست و سایر بافت‌های بدن را عصبدهی می‌کند. یکی از رایج‌ترین درمان‌ها برای دردهای گردن کاردرمانی است که در رفع این نوع درد مزمن بسیار موفق عمل می‌کند. کاردرمانی برای درمان از رویکردهایی استفاده می‌کند که باعث کاهش درد در این ناحیه شده و همچنین سفتی عضلات این ناحیه را برطرف می‌کند.
هنگام درمان، تمرکز کاردرمانی بر روی بهبود قدرت و انعطاف پذیری و همچنین کاهش درد می‌باشد. دردهای اینچنینی معمولا به شکل مداوم، سوزش مانند و تیر کشنده از گردن به سمت شانه یا بازوها احساس می‌شوند. همچنین ممکن است با سردرد، سفتی گردن و شانه‌ها، کاهش دامنه حرکتی، احساس بی حسی یا سوزن سوزن شدن در شانه یا بازوها همراه باشد.
دلیل ایجاد گردن درد چیست؟؛ علت اصلی دردهای گردنی چیست؟
گردن درد ممکن است ناشی از آرتروز، پارگی دیسک، تنگی کانال نخاعی، التهاب عضلات، آسیب و ضربه و یا سایر موارد باشد. در موارد بسیار نادری ممکن است مربوط به سرطان یا مننژیت بوده و برای درمان آنها حتما باید به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کرد. افزایش سن، ضربات و آسیب‌ها، بیماری‌هایی مانند آرتروز، اختلالاتی که منجر به تحلیل رفتن مفاصل و استخوان‌های ستون فقرت می‌شوند، عواملی که منجر به فتق یا پارگی دیسک گردن می‌شود، از جمله مواردی اند که می‌توان به عنوان علت اصلی دردهای گردنی نام برد.
در موارد زیادی مشکلات دیسک مانند بیرون زدگی دیسک و پارگی دیسک باعث باریک شدن کانال نخاعی شده و بر روی ریشه‌های عصبی نخاعی فشار وارد شود. وارد آمدن فشار بر روی اعصاب نخاعی ممکن است باعث احساس درد در بازو یا دست‌ها شود.
افزایش سن
با افزایش سن احتمال ساییدگی و تحلیل رفتن قسمت‌هایی از ستون فقرات افزایش یافته و همین مسئله ممکن است باعث درد شود. برخی بیماری‌ها مانند استئوآرتریت می‌تواند منجر به افزایش درد شده و همچنین با افزایش سن و انجام حرکات مکرر دیسک‌های ستون فقرات ضعیف شده و ممکن است باعث فتق دیسک یا فشار بر روی اعصاب شود. افزایش سن یکی از مهم‌ترین عواملی است که احتمال آسیب به بافت‌های مختلف را افزایش داده و از همین طریق باعث دردهای گردنی شود.
فشارهای فیزیکی طولانی مدت
به طور معمول در فعالیت‌های مختلف روزمره عضلات گردن فعالیت دارند و استفاده بیش از حد از آنها در فعالیت‌های تکراری ممکن است منجر به سفتی و درد آن شوند. پوزیشن‌های مختلفی که در طول روز به خود می‌گیریم تآثیر بسیار زیادی بر روی اسکلت و عضلات بدن ما می‌گذارد و در صورتی که این پوزیشن‌ها نامناسب و آسیب زا باشد نیرو و فشار بیشتری بر روی ستون فقرات گردنی وارد می‌شود و به همین دلیل در طول زمان به بافت‌های آن آسیب وارد می‌شود.
استفاده مداوم از کامپیوتر و گوشی همراه در پوزیشن‌های نامناسب امروزه به یکی از مهم‌ترین دلایل گردن درد تبدیل شده‌اند. کاردرمانی پوزیشن‌های صحیح را به افراد آموزش داده و عادات نامناسب و آسیب‌زا را برای فرد اصلاح می‌کند. همینطور استرس و مشکلات روانی می‌تواند باعث سفتی عضلات شده و درد ایجاد کند.
ضربه و آسیب به ناحیه گردن
ضربات و آسیب‌هایی که به دلایل مختلف به ناحیه گردن وارد می‌شوند ممکن است عضلات و مهره‌های استخوانی آن را تحت تأثیر قرار داده و باعث ایجاد درد و اختلال در آن شود. این تروما و آسیب‌ها ممکن است عضلات، رباط‌ها، دیسک‌ها، مفاصل مهره‌ای و ریشه‌های عصبی نخاعی را تحت تآثیر قرار دهند. یکی از آسیب‌های شایع در این ناحیه ضایعه ویپلش (Whiplash injury) است که در تصادفات رانندگی به طور گسترده‌ای رخ داده و باعث درد در این ناحیه می‌شوند.
تنگی کانال نخاعی
تنگی کانال نخاعی زمانی اتفاق می‌افتد که به دلایل مختلفی از جمله بیرون زدگی دیسک، پارگی دیسک و… کانال نخاعی باریک شده و به طناب نخاعی فشار وارد شود. با افزایش سن ممکن است دیسک‌های ستون فقرات آب خود را از دست داده و دچار خشکی شود به این ترتیب فضای بین مهره‌ای کوچک شده و دیسک‌ها توانایی خود را برای ضربه گیری از دست می‌دهند. در عین حال رباط‌ها و استخوان‌های تشکیل دهنده ستون فقرت دچار کاهش انعطاف پذیری شده و ضخیم می‌شوند.
این تغییرات به تدریج منجر به باریک شدن فضای کانال نخاعی شده و فرد دچار حالتی می‌شود که تنگی کانال نخاعی نامیده می‌شود. تنگی کانال نخاعی خفیف را با کاردرمانی می‌توان بهبود بخشید و دردهای فرد را کاهش داد. همچنین دامنه حرکتی گردن فرد نیز افزایش دهد. در صورتی که تنگی کانال نخاعی شدید باشد فرد باید به جراح مغز و اعصاب مراجعه کرده و ممکن است به عمل جراحی برای آزاد کردن ریشه عصبی نیاز باشد.
علائم گردن درد چیست؟
همانطور که از اسم این مشکل پیداست مهم‌ترین علامت آن، وجود درد در ناحیه گردن است. اما علاوه بر درد، مشکلات ممکن است باعث بی حسی و سوزن سوزن شدن در انگشتان یک یا دو دست شود. یکی دیگر از علائم، مشکلات تعادلی و ایجاد اختلال در راه رفتن است. ضعف در بازوها و حتی پاها ممکن است در اثر مشکلات گردن ایجاد شود. در مواردی که علائم شدید باشند، بیمار به جراح مغز و اعصاب برای بررسی بیشتر ارجاع داده می‌شود. یکی از مواردی که به طور شایع با گردن درد همراه است، سردردهای شدید است. در ادامه برخی از علائم گردن درد را نام می‌بریم.
- وجود درد
- درد تیر کشنده به سمت بازو یا دست در یک سمت یا هردو سمت بدن
- سفت شدن عضلات ناحیه
- گزگز، بی حسی و ضعف در بازوها یا پاها
- در برخی موارد مشکلات تعادلی در راه رفتن وجود دارد
درمان گردن درد چگونه است؟
به طور کلی درمان‌های مربوطه را می‌توان به دو دسته کلی جراحی و غیر جراحی تقسیم کرد. در دسته درمان‌های غیر جراحی دارودرمانی، کاردرمانی، فیزیوتراپی و… قرار دارند.
- کاردرمانی یکی از بهترین درمان‌های غیر جراحی است که هدف اصلی آن کاهش درد و سفتی، بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات و افزایش ثبات، آموزش پوزیشن‌های مناسب و جلوگیری از انجام حرکات آسیب زا و… است. کاردرمانی برای مواردی که فرد از درد مزمن رنج می‌برد بسیار مفید بوده و با پیدا کردن دلیل اصلی دردهای گردن، برای درمان آن اقدام می‌کند.
- در مواردی که افراد دچار تروما یا آسیب شده‌اند نیز، کاردرمانی با کاهش التهاب و مدیریت شرایط به فرد کمک می‌کند در کم‌ترین زمان ممکن درمان شده و به زندگی طبیعی خود بازگردد. ممکن است پزشک متخصص مغز و اعصاب برای فرد داروهای کاهش دهنده درد و التهاب تجویز کرده و در کنار آن فرد را به کاردرمانی ارجاع دهد تا دلیل اصلی مشکل گردن برطرف شود.
نقش موثر کاردرمانی در درمان گردن درد
کاردرمانی یکی از بهترین درمان‌های غیر جراحی برای گردن درد است که در آن هدف اصلی کاهش درد و التهاب و افزایش دامنه حرکتی سر و گردن می‌باشد. کاردرمانی برای درمان گردن درد ممکن است از حرکات کششی و همچنین برخی ورزش‌های تقویتی برای تقویت عضلات گردنی بهره برده و از رویکردهای خاصی جهت کاهش درد و التهاب استفاده کند. کاردرمانی ممکن است برای بهبود وضعیت بیماری ورزش در آب یا آب درمانی را توصیه کند. کاردرمانی در مواردی که فشار بر روی ریشه عصب وارد شده‌است، از تکنیک‌ها و رویکردهایی استفاده می‌کند که فشار را از روی ریشه عصب برداشته و علائم بیماری را کاهش می‌دهند.
