یکی از مرسوم‌ترین تست‌هایی که در کاردرمانی برای ارزیابی سطح هوشی کودکان استفاده می‌شود آزمون گودیناف است که در آن به کودک گفته می‌شود یک آدمک را رسم کند و سپس با بررسی آن میتوان سن عقلی کودک را با همسالان او مقایسه کرد. آاین زمون برای بار اول توسط یک روانشناس به نام گودینو طراحی شد که بعدها در ایران این تست آزمون گودیناف نام گرفت.
آزمون به این صورت است که ابتدا کاغذ و مداد به کودک داده شده و به او می‌گویند یک آدمک را با صبر و حوصله بکش. سپس کاردرمانگر با استفاده از سیستم‌های مختلفی که در اختیار دارد به امتیازدهی این نقاشی می‌پردازد. با استفاده از این نقاشی ساده میتوان به بسیاری از مسائل ادراکی، رفتاری، هوشی و عاطفی کودک پی‌برد. کاردرمانگر با بررسی این نقاشی می‌تواند به برخی مشکلات روانشناختی کودک مانند افسردگی، اختلال یادگیری، نقص توجه و تمرکز، سطح هوشی، آشفتگی‌های کودک و… پی ببرد.
آزمون گودیناف چگونه انجام می‌شود؟
در آزمون گودیناف از نقاشی کشیدن برای دستیابی به حالات درونی و مسائل روانشناختی کودک استفاده می‌شود. این آزمون که برای کودکان 3 تا 13 سال قابل انجام است که در آن کودک باید یک آدم را ترسیم کند و معمولا 10 الی 15 دقیقه به طول می‌انجامد. برای انجام آزمون یک کاغذ سفید بدون خط همراه با یک مداد یا خودکار روان در اختیار کودک قرار دهید. معمولا از مداد رنگی برای انجام آزمون استفاده نمی‌شود زیرا استفاده از رنگ‌های مختلف ممکن است عوامل دیگری را وارد تست کند که نیاز به تفسیر تخصصی‌تری داشته باشند.
برای انجام آزمون باید کودک کاملا در آرامش بوده و از هرگونه استرس و دلهره‌ای به دور باشد. همچنین حین کشیدن نقاشی نباید به کودک فیدبک داد. در مرحله اول از کودک خواسته می‌شود که یک مرد را نقاشی کرده و در مرحله دوم از کودک خواسته می‌شود یک زن را بکشد پس از آن یک تصویر از خودش را رسم کرد.
در آزمون گودیناف باید به چه مواردی دقت کرد؟
همانطور که گفتیم در این تست از کودک خواسته می‌شود تصویر یک آدمک را بکشد. پس از تمام شدن باید به برخی موارد در نقاشی کودک دقت کرد که از جمله آن‌ها میتوان به اجزای کشیده شده برای آدمک و اندازه آن، ابعاد آدمک و محل آن در صفحه اشاره کرد. سپس میتوان از کودک در باره نقاشی‌اش سوالاتی پرسید که کودک ترغیب شود در مورد نقاشی خود توضیح دهد. باید سر، پا، بازو، بالاتنه و پایین تنه وجود داشته و اتصالات آن‌ها به هم طبیعی باشد و همچنین به جزئیاتی مانند چشم، بینی و دهان نیز دقت شده باشد.
آزمون گودیناف در چه مواردی کاربرد دارد؟
آزمون گودیناف برای ارزیابی سطح هوشی در کودکان و نوجوانان در واقع از 3 تا 13 سال کاربرد داشته و همچنین برای کودکانی که توانایی سخن گفتن نداشته یا هنوز شروع به گفتار نکرده‌اند نیز می‌تواند مفید باشد. یکی از موارد بسیار مهم کاربرد آزمون گودیناف برای پی بردن به اختلالات رفتاری، عاطفی و روانی در کودک است. اما نکته‌ای که باید توجه داشت این است که تست آدمک گودیناف برای کودکانی که دچار مشکلاتی مانند فلج مغزی یا CP بوده که قادر به حرکت دادن دست‌ها به صورت مناسب نباشد، کاربرد ندارد.
نمره دهی آزمون گودیناف چگونه است؟
به طور کلی نمره این آزمون از 64 محاسبه می‌شود و در آن 14 جنبه در نظر گرفته می‌شود. اگر هر کدام از مشخصه‌هایی که در ادامه ذکر می‌کنیم در نقاشی نباشد از نمره او کم می‌شود. البته نمره دهی‌ها ممکن در نسخه‌های مختلف آزمون گودیناف متفاوت باشد.
- جزئیات کلی آدمک
- پیوستگی اندام‌ها و سر و گردن
- جزئیات سر
- جزئیات دست
- جزئیات نیم‌رخ
- نسبت اندام‌ها
- لباس آدمک
پس از اتمام نقاشی و بررسی آن نمرات هرکدام از این ایتم‌ها جمع شده و نمره خام کودک به دست می‌آید که بر اساس آن سن عقلی او تعیین شده و با سن تقویمی کودک مقایسه می‌گردد. سپس از طریق یک فرمول نمره هوشبهر کودک تعیین می‌شود که این فرمول عبارت است از تقسیم سن عقلی بر سن تقویمی ضربدر 100.
کاردرمانی برای گرفتن آزمون گودیناف
کاردرمانی یکی از حیطه‌هایی است که در آن آزمون گودیناف گرفته شده و توسط کاردرمانگر تفسیر می‌شود. کاردرمانی ممکن است از آزمون گودیناف برای بررسی وضعیت عاطفی، رفتاری و روانی کودک استفاده کرده و سن عقلی او را تعیین کند. برخی از کودکان که دچار مشکلات ذهنی هستند و به این علت به کاردرمانی مراجعه می‌‌کنند ممکن است در جلسات ارزیابی آزمون گودیناف از آن‌ها گرفته شود.
