سلامت عاطفی از جمله مواردی است که در اثر سکته مغزی تحت تآثیر قرار گرفته و دستخوش تغییرات زیادی می‌شود. تجربه این عارضه برای هر فردی متفاوت است و بسیاری از این افراد احساس می‌کنند که زندگی نرمال خود را ازدست داده‌اند. عصبانیت، خشم، اندوه، احساس گناه و.. از جمله تغییراتی است که افراد ممکن است با آن مواجه شوند. تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی علاوه بر خود فرد بر اطرافیان او نیز اثر کرده و ممکن است باعث بروز برخی تعارضات رفتاری شود.
سکته مغزی باعث تغییرات بسیار زیادی را بر روی زندگی فرد ایجاد میکند و برای فرد ناتوانی‌هایی را به همراه دارد. ناتوانی‌ها، محدودیت‌ها، شرایط پزشکی ناگوار و… شوک‌هایی را به فرد وارد می‌کنند و این افراد با مقایسه زندگی نرمال و طبیعی خود قبل از سکته با زندگی کنونی دچار تعارضات شده و تغییرات عاطفی زیادی در او رخ می‌دهد. در مواردی به بخشی از مغز آسیب می‌رسد که مسئول احساسات و کنترل عواطف هستند.
پس از سکته مغزی چه تغییرات عاطفی رخ می‌دهد؟
سکته مغزی اغلب با احساس غم و اندوه همراه بوده و به عنوان یک رویداد مهم در زندگی فرد به شمار می‌رود که باعث تغییرات ناگهانی و شدیدی در سبک زندگی می‌شود. فرده با مشاهده این تغییرات گسترده در زندگی خود دچار شوک، عصبانیت و غم و اندوه می‌شود. حتی یک سکته خفیف نیز میتواند بر روی احساس فرد نسبت به خود و زندگی‌اش تآثیر گذاشته و حتی باعث از دست رفتن اعتماد به نفس آن‌ها شود.
مدت زمانی که افراد خود را با شرایط وفق داده و از احساس غم و اندوه و تغییرات عاطفی رهایی می‌یابند، برای هر فرد متفاوت است. نمی‌توان مدت زمان رهایی از تغییرات عاطفی را تعیین کرد و حتی برخی از این تغییرات ممکن است هرگز بهبود پیدا نکند. در ادامه برخی از تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی را نام می‌بریم.
اضطراب
داشتن احساس اضطراب و استرس یک احساس رایج است که حدود یک چهارم افراد مبتلا را در 5 سال اول درگیر میکند. احساس اضطراب و استرس در این افراد تا حدودی طبیعی بوده و بیشتر درباره سکته مجدد و نگرانی درباره خانواده و زندگی است. این احساس با گذشت زمان به مرور بهتر می‌شود، اما اگر دچار تغییرات عاطفی از جمله اضطراب شده‌اید بهتر است با کاردرمانگر خود در این باره مشورت کنید.
نشانه‌های اضطراب
در هنگام اضطراب و استرس هر فردی ممکن است واکنش‌ها و علائم متفاوتی داشته باشد. در بسیاری از موارد ممکن است دلیل اصلی اضطراب فرد مشخص نباشد و همین مسئله میتواند باعث بدتر شدن این مشکلات شود. این اضطراب و استرس میتواند باعث ایجاد مشکلات خواب، خستگی و تنش عضلانی شود. در ادامه برخی از نشانه‌های اضطراب نام برده می‌شود.
- احساس بی قراری
- احساس ترس
- ایجاد مشکل در تمرکز
- تپش قلب و ضربان قلب بالا
- لرزش
- حس پرواز پروانه در شکم
افسردگی
تعداد زیادی از افراد در ماه‌های اول افسردگی را تجربه می‌کنند. افسردگی ممکن است با علائمی مانند احساس غم، پوچی، تحریک پذیری، خستگی و نا امیدی همراه باشد. این افراد در هنگام افسردگی معمولا دچار پر خوابی یا کم‌خوابی شده و مشکلاتی مانند خستگی بدن و احساس ضعف در افراد پدیدار می‌شود. حدود یک سوم از افراد در سال اول دچار نوعی از افسردگی می‌شوند، اما ممکن است همه افراد بلافاصله این افسردگی را تجربه نکنند.
ناامیدی
یکی از احساساتی که تقریبا تمامی افراد مبتلا به آن دچارمی‌شوند، احساس ناامیدی است. تغییرات معمولا بسیار سریع بوده و پذیرش آن برای بیمار بسیار دشوار خواهد بود. در برخی موارد پروسه بهبودی و طی کردن مراحل آن ممکن است کند بوده و افراد را دچار نا امیدی کند.
کاردرمانی در این بخش برای افراد دچار سکته مغزی نقش بسیار حیاتی را ایفا میکند و میتواند از این احسا جلوگیری کرده و همچنین از تأثیرات آن بر روی سایر موارد نیز پیشگیری به عمل آورد.
حس ناامیدی دلایل مختلفی دارد که برخی از آن‌ها شامل ناتوانی در انجام کارهای شخصی، متکی بودن به دیگران، احساس خستگی، فراموش کاری و… می‌باشد. احساس نا امیدی یک امر طبیعی بوده که در صورت برخورد نادرست با آن باعث تحریک پذیری در فرد شده و ممکن است فرد را در معرض عضبانیت و تغییرات خلق لحظه‌ای قرار دهد.
برای بهبود تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی چه می‌توان کرد؟
تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی نقش بسیار مهمی را بر روی سرعت بهبودی فرد ایفا می‌کنند و بنابراین باید در سریع‌ترین زمان ممکن برای حل این مشکلات عاطفی اقدام کرد. برای بهبود وضعیت عاطفی باید به برخی نکات توجه کرده و از آن‌ها آگاه باشید. برای مقابله با تغییرات عاطفی باید از تمامی وضعیت‌ها و موقعیت‌هایی که فرد را دچار تغییرات عاطفی مانند اضطراب نا امیدی و… میکند آگاه بوده و برای اقدام مناسب در هنگام این موقعیت‌ها عمل کرد.
برخی از رویکردها بیان می‌کنند که افراد با شناختن این موقعیت‌ها باید در موقع لازم واکنش احساسی را نادیده گرفته و خود را به فعالیت دیگری مشغول کنند. کارشناسان کاردرمانی برای بهبود تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی میتوانند افراد را راهنمایی کرده و راه‌حل‌های مفیدی را به این افراد ارائه کنند. کنترل احساسات از طریق استراحت کردن، پیاده روی، تمرینات ریلکسیشن، تمرینات تنفسی و… از جمله روش‌هایی است که ممکن است در کاردرمانی به افراد دچار تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی پیشنهاد شود.
کاردرمانی و تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی
سکته مغزی یک اتفاق بسیار ناگوار و آزاردهنده در زندگی هر فرد بوده که میتواند بر جنبه‌های مختلفی از زندگی تأثیر بگذارد. کاردرمانی یکی از بهترین روش‌های درمانی برای بیماران است که به تمامی جنبه‌های زندگی فرد توجه کرده و علاوه بر تلاش برای درمان مشکلات فیزیکی، برای کنترل تغییرات عاطفی پس از سکته مغزی نیز تلاش میکند. همانطور که می‌دانیم افراد پس از سکته دچار شوک بزرگی شده و در نتیجه آن تغییرات عاطفی گسترده‌ای از جمله افسردگی، نا امیدی، اضطراب، خشم و…را تجربه می‌کنند. در مورد تمامی جنبه‌های بیماری می‌توانید با کاردرمانگر خود مشورت کرده و راهنمایی‌های لازم را از او دریافت کنید.
سوالات متداول
چرا بعد از سکته مغزی خلق و احساسات فرد تغییر میکند؟
آسیب مغزی، دشواریهای زندگی پس از سکته و عوامل جسمی و روانی میتوانند نقش داشته باشند. نوع و شدت تغییرات برای همه یکسان نیست و در صورت مشکلساز بودن باید بررسی شوند.
آیا گریه یا خنده ناگهانی پس از سکته همیشه به معنی افسردگی است؟
خیر. تغییر کنترل ابراز احساسات ممکن است علت عصبی داشته باشد و با افسردگی یکسان نیست؛ هرچند امکان هم‌زمانی وجود دارد. تشخیص علت به ارزیابی متخصص نیاز دارد.
خانواده با تغییرات عاطفی پس از سکته چگونه برخورد کند؟
با آرامش گوش دهید، فرصت بیان احساسات بدهید و از سرزنش یا تعبیر همه رفتارها به لجبازی خودداری کنید. تغییرات پایدار یا نگران‌کننده را به تیم درمان گزارش دهید.
آیا کاردرمانی بهتنهایی برای مشکلات عاطفی بعد از سکته کافی است؟
نه همیشه. کاردرمانی میتواند از مشارکت در فعالیتهای روزمره حمایت کند، اما مشکلات خلقی ممکن است به ارزیابی روانشناختی، روانپزشکی یا درمان پزشکی هم نیاز داشته باشند.
